Catalonië
U bent hier: Home › Blog › Bestemming van de maand › Catalonië
Op zoek naar de roots van CATALONIË
Catalonië is vandaag 1 van de 17 autonome regio’s van Spanje. Met z’n net geen 32.000 km2 kan Catalonië in omvang vergeleken worden met België. Het gebied bestaat uit 4 provincies (Barcelona, Gerona, Lerida en Tarragona), maar is drager van een duidelijke identiteit waarvan de taal, het Catalaans, een essentieel deel uitmaakt. Wars van alle mogelijke politieke opstellingen, is een tocht naar de roots hoogst interessant.
Het was in de 12de eeuw dat de graafschappen van Catalonië en het koningshuis van Aragon zich verenigden, om een steeds belangrijker maritieme - en handelsrol te gaan opeisen in het Middellandse Zeegebied. Deze ging samen met aanzienlijke gebiedsuitbreiding. In 1714 kwam daar echter abrupt een einde aan met de militaire nederlaag tegen het Spanje van koning Felipe V. Sedertdien is het nooit meer echt goed gekomen, terwijl Catalonië een niet onbelangrijke culturele rol bleef invullen.
Doorheen de voormalige elf graafschappen in de Catalaanse Pyreneeën werd een traject – of liever een geheel van trajecten - ontwikkeld. Het cultuurhistorisch patrimonium is er zo rijk dat de route bijv. in twee stukken (noordelijk en zuidelijk) van elk 5 dagen kan onderverdeeld worden. We beperken ons hier tot enkele absolute hoogtepunten.
In het romaans klooster van Sant Benet de Bages, in de buurt van Montserrat, functioneert een boeiend eigentijds licht- en klankspel en heerst er duidelijk de stempel van kunstenaarsfamilie Ramon Casas die de site in 1924 opkocht en renoveerde. Veel recenter is het opstarten, los van al de rest, van de Stichting Alicia, een instituut voor wetenschappelijk voedselonderzoek o.l.v. Ferran Adria (van superrestaurant El Bulli in Roses).
Op zo’n 35 km daarvandaan ligt Cardona dat zijn middeleeuwse stratenstructuur bewaard heeft alsook duidelijke herinneringen aan het ‘witte goud’, in casu de zoutmijnen. Het stadje wordt gedomineerd door het Castell de Cardona. Dit hooggelegen verdedigingsbolwerk waarin sinds enkele jaren een Parador gevestigd is, dateert uit het Karolingisch tijdperk. Op deze hoge site bevindt zich ook een monumentale kerk in romaans-Catalaanse stijl.
Gosol, aan de voet van het Pedraforca massief, baadt in een schitterende omgeving. Natuurpark Cadi-Moixero biedt grandioze wandelpaden. Het dorpsgezicht wordt bekroond door de ruïnes van een 11de eeuws kasteel, maar put vooral bekendheid uit het tijdelijk verblijf van Pablo Picasso in 1906. Hij vereeuwigde deze fraaie locatie veelvuldig en werd er omgekeerd ook danig door beïnvloed.
Nog zo’n must is Ripoll en dan vooral het Monestir Santa Maria de Ripoll. Dit benedictijnerklooster werd in 880 gesticht door edelman Guifré el Pilos, die bekend staat als de éénmaker van Catalonië. Ripoll groeide uit tot zeer belangrijk religieus centrum. Tot in de 15de eeuw: als gevolg van brand, aardbeving, oorlogvoering en opstand sindsdien verenigt de huidige site diverse bouwstijlen. De abdijkerk is bijv. 19de eeuws, het uniek romaans portaal ervan 12de eeuws.
Besalu, op een handvol km van de Costa Brava, staat voor een echt tijdsbad. De 11de eeuwse brug over de Fluvia kan nog met een valhek afgesloten worden. De binnenstad heeft weinig van zijn middeleeuws karakter ingeboet. Op de 15de eeuwse centrale Plaça de la Llibertat, omringd door arcades, klopt tot op vandaag het commercieel hart van deze alleraardigste locatie.
Het klooster Sant Pere de Rodes, in El Port de la Selva, situeert zich helemaal in het Catalaanse noordoosten, bij de Franse grens. De abdijkerk dateert van de 10de eeuw. Na een hoogvlucht als spiritueel centrum in de 12de en 13de eeuw volgde het verval en zelfs de sluiting in de 19de eeuw. Dankzij restauraties en opgravingen is deze site vandaag een druk bezocht historisch museum.
Castello d’Empuries is nog zo’n parel met een historisch centrum vol sporen uit de Middeleeuwen. Blikvangers zijn de basiliek Santa Maria de Castello en de gevangenis die bewaard bleef als deel van de huidige dienst voor toerisme. Deze locatie beschikt nog over andere troeven met de aanzienlijke Marina Emuriabrava en het Parc Natural dels Aiguamolls de l’Emporda.
Uiteraard heeft ook Girona, de zogenaamde stad van Karel de Grote, z’n plaats op het lijstje van ‘to visit’. Deze stad is haast een microwereld op zich, met als onmisbare antecedenten de monumentale gotische kathedraal, de 12de eeuwse romaanse benedictijnerabdij Sant Pere de Galligants en de omwallingen. Girona is vooral ook een gezellige en levendige stad.
In Vic brengt het Museu Episcopal, vlakbij de kathedraal, schitterende religieuze kunst. Deze marktstad van zo’n 40.000 inwoners torst een lange geschiedenis, die al begon in de 4de eeuw v.C. Bij een rondgang botst men zowaar op een Romeinse tempel (2de eeuw n.C.). In de loop van de 11de eeuw werd dit bouwwerk deels afgebroken om geïntegreerd te worden in het kasteel van Montcada.
Vic ligt op amper 70 km van Barcelona. Als passende afsluiter, hetzij introductie van dit traject gelden het Museu d’Historia de Catalunya en het Museu Nacional d’Art de Catalunya.
